VERGİLENDİRMENİN DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKA, YENİLİKÇİ YAKLAŞIMLAR VE E-DENETİM

Editör: Hamza KAHRİMAN

📝 Yayın Şekli/Publication Type

🔓 Açık Erişim

⚖️ Lisans Türü/License Type

CC BY-ND

🌐 Yayın Dili/Publication Language

Türkçe

🔢 ISBN

E-ISBN: 978-625-5519-29-0 (Açık erişim e-kitap)

🔗 DOI

📚  Kitap Tanıtımı

Bilgi teknolojilerindeki hızlı gelişmenin ortaya çıkardığı dijitalleşme, vergi idarelerinin çalışma biçimini köklü biçimde dönüştürmüştür. Ülkemizde e-devlet uygulamaları günlük hayatımıza giren dijitalleşme örneklerini, e-vergi dairesi, e-fatura, e-defter gibi uygulamalar takip etmiştir. Bu dijital dönüşüm e-denetim altyapıları, risk analizi motorları, büyük veri ile beslenen karar destek sistemleri ve yapay zekâ tabanlı uygulamalarla başka bir boyuta taşınmaya başlamıştır. “Vergilendirmenin Dijital Dönüşümü: Yapay Zekâ, Yenilikçi Yaklaşımlar ve E-Denetim” başlığını taşıyan bu kitap, dijital ekonominin hızlanan dinamikleri karşısında vergi sistemlerinin uyum arayışını dört bölüm üzerinden ele almaktadır.
Ağırlıklı olarak Türkiye özeline ait değerlendirmelere yer verilen bu dört çalışmanın birincisi “Yapay Zekâ ve Vergilendirme” başlığını taşımaktadır. Yapay zekâ ile vergi idarelerinde mükellef hizmetleri, risk ve veri analizi, denetim gibi alanlarda etkinliğinin nasıl artacağına yönelik öneri ve değerlendirmeler içermektedir. Yapay zekânın kavram boyutu, tarihçesi, hukuki çerçevesi, vergilendirme sürecinde yaratabileceği paradigma değişimi gibi konuların ele alındığı bu bölüm, yapay zekanın vergilendirme alanında ve vergi denetimde kullanımı ile yapay zekanın bizzat kendisinin vergilendirilmesi ilişkin konulara yoğun bir biçimde değinmektedir. İkinci bölümde, dijitalleşme ve e-devlet ile ilgili kavram ve süreçler, özellikle teorik temelleri, gelişim süreçleri ve kamu sektöründe meydana getirdiği dönüşümün etkileri açısından incelenmektedir. Gelir idaresinde yapay zekâ tabanlı yenilikçi uygulamalarına yer verilen kısımlarda, yapay zekâ sistemlerinin kamu mali yönetimine entegre edilmesiyle ortaya çıkabilecek fırsatlar ve zorluklar üzerinde durulmaktadır. Vergi denetimi süreçlerinde dijital dönüşümün vergi incelemesi pratiğine yansımalarının ele alındığı üçüncü bölüm, sahte belge incelemeleri bağlamında risk analizi temelli yaklaşımların e-denetim kapasitesini nasıl güçlendirebileceğine yönelik analizler içermektedir. Kitabın dördüncü bölümünde, vergi uyumunu teşvik eden politika araçları, eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri, dijitalleşme ve vergi idaresinde kolaylaştırıcı reformlar ile cezalandırıcı ve ödüllendirici mekanizmalar çerçevesinde ele alınmıştır. Bu bölümde dijital dönüşüm, uyum maliyetlerini azaltarak şeffaflığı ve idari kapasiteyi güçlendirirken diğer yandan olası veri güvenliği ve etik boyutta yaşanması muhtemel yeni sorun alanlarına yönelik değerlendirmelere yer verilmektedir.
Kitapta yer alan bölümlerin ortak fikri; vergilendirme alanında yaşanan dijitalleşmenin yalnızca teknik bir modernizasyon değil; aynı zamanda davranışsal uyum, kurumsal öğrenme ve yönetişim kalitesiyle ilişkili çok katmanlı dönüşümü içeren boyutları olan bir süreci ifade ettiği yönündedir. Politika yapıcılar, uygulayıcılar ve araştırmacılar risk analizi, vergi denetimi, gelir idaresi ve vergi uyumu alanlarında dijitalleşmenin ortaya çıkardığı risk ve fırsatları doğru değerlendirebilirlerse, vergi politikalarını hayata geçirilmesinde önemli başarılar elde edilebileceği gibi, vergi idaresi ile mükellef arasındaki vergi uyumundan kaynaklanan sorunların büyük ölçüde azalması mümkün olabilecektir. Ayrıca bu durum vergilendirme alanında şeffaflaşmanın gelişmesine de bu olumlu katkıda bulanabilecektir.

📝Book Promotion

Digitalization, brought about by the rapid development in information technologies, has fundamentally transformed the way tax administrations operate. In our country, e-government applications, which have become part of our daily lives, have been followed by applications such as e-tax office, e-invoice, and e-ledger. This digital transformation has begun to be taken to another dimension with e-audit infrastructures, risk analysis engines, decision support systems fed by big data, and artificial intelligence-based applications. This book, titled “Digital Transformation of Taxation: Artificial Intelligence, Innovative Approaches, and E-Audit,” addresses the tax systems’ quest for adaptation in the face of the accelerating dynamics of the digital economy through four sections.
The first of these four studies, which predominantly feature evaluations specific to Turkey, is titled “Artificial Intelligence and Taxation.” It includes suggestions and evaluations on how artificial intelligence can increase efficiency in areas such as taxpayer services, risk and data analysis, and auditing in tax administrations. This section, which covers topics such as the conceptual dimension of artificial intelligence, its history, legal framework, and the paradigm shift it can create in the taxation process, heavily focuses on the use of artificial intelligence in taxation and tax auditing, as well as the taxation of artificial intelligence itself. In the second section, concepts and processes related to digitalization and e-government are examined, particularly in terms of their theoretical foundations, development processes, and the effects of the transformation they have brought about in the public sector. In the parts where artificial intelligence-based innovative applications in tax administration are featured, the opportunities and challenges that may arise from the integration of artificial intelligence systems into public financial management are emphasized. The third section, which discusses the reflections of digital transformation on tax audit practices in tax audit processes, includes analyses on how risk analysis-based approaches can strengthen e-audit capacity in the context of fake document examinations. In the fourth section of the book, policy tools promoting tax compliance, education and awareness activities, digitalization and facilitating reforms in tax administration, and punitive and rewarding mechanisms are discussed. This section includes evaluations on new problem areas that may arise in terms of data security and ethics, while digital transformation reduces compliance costs and strengthens transparency and administrative capacity.
The common idea of the sections in the book is that the digitalization experienced in the field of taxation is not merely a technical modernization; it also represents a process with multi-layered transformation dimensions related to behavioral compliance, institutional learning, and governance quality. If policymakers, practitioners, and researchers can accurately evaluate the risks and opportunities brought about by digitalization in the areas of risk analysis, tax auditing, revenue administration, and tax compliance, significant successes can be achieved in the implementation of tax policies, and problems arising from tax compliance between tax administration and taxpayers can be largely reduced. Furthermore, this situation can also make a positive contribution to the development of transparency in the field of taxation.

📝 Kitap İçeriği/Book Content

  • İÇİNDEKİLER ÖNSÖZvii
  • PREFACEviii
  • İÇİNDEKİLERix
  • ÖZETx
  • ABSTRACTxii
  • GENİŞLETİLMİŞ ÖZETxiv
  • EXTENDED ABSTRACTxvii
  • KATKIDA BULUNANLARxx
  • CONTRIBUTORSxxiii
  • BÖLÜM11
  • YAPAY ZEKÂ VE VERGİLENDİRME Zeynep ARIKAN, Gülay SEZEN1
  • BÖLÜM2
  • GELİR İDARESİNDE DİJİTAL VE YENİLİKÇİ DÖNÜŞÜMLER VE GELECEK PERSPEKTİFLERİ Engin HEPAKSAZ32
  • BÖLÜM3
  • VERGİ İNCELEME SÜRECİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE SAHTE BELGE İNCELEMELERİNDE RİSK ANALİZ UYGULAMALARI
  • Engin HEPAKSAZ56
  • BÖLÜM4
  • VERGİ GELİRLERİNİN ARTIRILMASINDA VERGİ UYUMUNUN ROLÜ: DAVRANIŞSAL VE DİJİTAL YAKLAŞIMLAR Merve DALKILIÇ, Gazi SONKUR77
Scroll to Top