NEOKLÂSİK KURAMIN İYİ YAŞAM VE REFAH DEVLETİ ANLAYIŞINA ELEŞTİRİ Aristotelesçi Yaklaşım: Yetenekler ve İşlevler

Ömer ALP

📝 Yayın Şekli/Publication Type

E-Erişimli Yayın

⚖️ Lisans Türü/License Type

CC BY-ND

🌐 Yayın Dili/Publication Language

Türkçe

🔢 ISBN

978-625-5519-16-0

🔗 DOI

https://doi.org/10.63127/tuaz.ra.12

📅 Yayın Tarihi

2025

📖 Erişim Durumu/Access Status

🔓 Tam Metin PDF/Full Text PDF

📚🛒 Basılı Kitap Satın Al/Buy Print Books

🛒 Satın Al

🏷️ Anahtar Kelimeler

İyi yaşam , Yetenekler ve işlevler , Aristotelesçi yaklaşım , Faydacılık, Refah devleti

🏷️ Keywords

Good life, Skills and functions, Aristotelian approach, Utilitarianism, Welfare state

📄 Kitap İndirme/Book Download

📄 PDF İndir 

📚  Kitap Tanıtımı

Neoklâsik iktisadın “açıklanmış tercihler” ve öznel fayda anlayışına karşı köklü bir itiraz: Bu kitap, Aristoteles’in eudaimonia (iyi yaşam) fikrinden beslenen “yetenekler–işlevler” çerçevesiyle iyi yaşamı yeniden tanımlıyor; refah devletini tüketici hazlarının ötesinde, insanın potansiyellerini eyleme dönüştürme süreci olarak kurguluyor. Sen ve Nussbaum’un Yaklaşımı eleştirel bir süzgeçten geçirilirken, devletin insanî gelişimi örgütlemedeki kurucu rolü temellendiriliyor.

📝Book Promotion

A fundamental objection to neoclassical economics’ understanding of “revealed preferences” and subjective utility: This book redefines the good life with a “capabilities-functions” framework nourished by Aristotle’s idea of eudaimonia (good life); it conceptualizes the welfare state beyond consumer pleasures, as a process of transforming human potentials into action. While Sen and Nussbaum’s Approach is passed through a critical filter, the foundational role of the state in organizing human development is established.

📝 Kitap İçeriği/Book Content

  • İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLERiii
  • ÖNSÖZix
  • KURAMSAL ÇERÇEVE: YETENEKLER VE İŞLEVLER YAKLAŞIMI1
  • BİRİNCİ BÖLÜM
  • ANTİKÇAĞDAN GÜNÜMÜZE TOPLUMSAL VE BİREYSEL REFAH (İNSANIN İYİ YAŞAMI ÜZERİNE KAVRAMSAL SUNUŞ)3
  • 1.1. Konunun İşlenişi4
  • 1.2. Kavram: Refah ve İyi Yaşam6
  • 1.3. İyi Yaşamın Felsefi Koordinatları: Özcü ve Sübjektivist Geleneklerin Karşılaştırmalı Analizi10
  • 1.3.1. Giriş: Özcü İdealist Felsefe ve Modern Sübjektivist Yaklaşım12
  • 1.3.2. Modern Sübjektivist Faydacılığın Doğuşu: Açıklanmış Tercihler Kuramı13
  • 1.3.3. Genel Karşılaştırma: Açıklanmış Tercihler Kuramı ve Aristoteles’te İyinin ve İyi Yaşamın Anlamı15
  • 1.3.3.1. Açıklanmış Tercihler Kuramında İyinin ve İyi Yaşamın Anlamı15
  • 1.3.3.2. Aristoteles’te İyinin ve İyi Yaşamın Anlamı: İyinin Nesnel ve Öznel Unsurları17
  • 1.3.4. Kavramsal Bir Ara Değerlendirme: Mutluluk, İyi Yaşam ve Değer Yargısı Sorunu20
  • 1.3.5. İyi Yaşama İlişkin Kavrayış Bir Değer Yargısı mıdır?21
  • 1.3.6. Bilişselci ve Bilişselci Olmayan Ahlâk Yaklaşımları Açısından İyi
  • Yaşam Anlayışı23
  • 1.3.7. Neoklâsik Yaklaşımda Bireysel ve Toplumsal İyiye İlişkin Kavrayış Bilişselci Değildir26
  • 1.3.8. Neoklâsik Kuramın Çelişkisi30
  • 1.3.9. Aristoteles’te Bireysel ve Toplumsal İyiye İlişkin Kavrayış Bilişselcidir31
  • 1.3.10. Aristotelesçi İyi Yaşam Anlayışının Eleştirisi (Açıklanmış Tercihler Kuramına ve Neoklâsik Yaklaşıma Bir Dayanak)34
  • 1.3.10.1. İyi Yaşam (Welfare) ve Faydacılık Arasındaki Nedensellik İlişkileri37
  • 1.3.10.2. Hazcılık Faydacılıktan Farklı mıdır?43
  • 1.3.11. Neoklâsik Faydacılık ve Hedonizm43
  • 1.3.12. Mutçuluk (Eudaimonism) Bir Hazcılık mıdır? Aristoteles Hazcı mıydı?48
  • İKİNCİ BÖLÜM
  • REFAH DEVLETİ ANLAYIŞININ KÖKENLERİ VE REFAH DEVLETİNİN UNSURLARI55
  • İKİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ KISIM
  • ADAM SMİTH’TE BİREYİN VE TOPLUMUN İYİ YAŞAMI İŞ BÖLÜMÜ VE TOPLUMSAL ORGANİZASYON57
  • 2.1. Adam Smith’te İyi Yaşam Anlayışı57
  • 2.1.1. Adam Smith’in Nesnelciliği ve İş Bölümü Yaklaşımı57
  • 2.1.2. İş Bölümüne ve Doğal Düzene İlişkin Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme: Adam Smith ve Aristoteles62
  • 2.1.2.1. Aristoteles’te İş Bölümü62
  • 2.1.2.2. Adam Smith’in Doğal Düzen Anlayışının Kökenleri63
  • 2.1.2.3. İş bölümü Adam Smith’te Ticarî Bir Organizasyondur / Aristoteles’te ise Sivil Bir Organizasyondur64
  • 2.1.2.4. Adam Smith’te ve Aristoteles’te Doğal Düzenin Temellendirilmesi66
  • 2.1.2.5. Smith’in Çelişkisi72
  • 2.1.2.6. Adam Smith mi yoksa Aristoteles mi daha bireyci?73
  • 2.1.3. Bulguların Genel Bir Değerlendirmesi73
  • İKİNCİ BÖLÜM İKİNCİ KISIM
  • NEOKLÂSİK KURAMDA BİREYİN VE TOPLUMUN İYİ YAŞAMI FAYDACI YAKLAŞIM79
  • 2.2. Faydacı Yaklaşımların İyi Yaşam Anlayışına Genel Bir Bakış79
  • 2.2.1. Refahçı Argümanlar I: Marjinal Fayda ve Bireysel Refah (Marjinalist Devrimin Üç Sacayağı: Jevons, Menger, Walras’ın Katkıları)84
  • 2.2.1.1. Fayda Fonksiyonun Sürekliliği ve Sürekli Olmayan Fayda Fonksiyonu92
  • 2.2.1.2. Neoklâsik Kuramın Üç Sacayağı: Eş Marjinallik İlkesi, Azalan Marjinal Fayda ve Genel Denge94
  • 2.2.1.3. Faydanın Öznelliği95
  • 2.2.1.4. Fiyat Nesnel Değil Özneldir97
  • 2.2.1.5. Ekonomik Refah Seviyesini, Bireysel ve Toplumsal İyiyi
  • Fiyatlar Belirler98
  • 2.2.1.6. Karşılaştırma: Emek Değer Kuramının Nesnelliğine Karşı Fayda Değer Kuramının Öznelliği100
  • 2.2.2. Refahçı Argümanlar II: Son Dönem Neoklâsik Faydacılık Anlayışı – Açıklanmış Tercihler Kuramı ve Faydacılık104
  • İKİNCİ BÖLÜM ÜÇÜNCÜ KISIM
  • GELENEKSEL REFAH DEVLETİ UNSURLARI, ÜSTLENDİĞİ TEMEL GÖREVLER SINIFLANDIRILMASI VE ETKİNLİĞİ107
  • 2.3. Refah Devleti Kavramı107
  • 2.3.1. Refah Devletinin Amaçları109
  • 2.3.2. Refah Politikalarında Yöntem110
  • 2.3.3. Refah Devletinin Görevleri111
  • 2.3.3.1. Refah Devletinin Sosyal Güvenlik Görevi (Hayat Standartlarının Desteklenmesi)111
  • 2.3.3.1.1. Sosyal Sigortalar ve Emekli Aylığı Sistemi112
  • 2.3.3.1.2. Sosyal Yardımlar (Yoksulluk Yardımı) ve Sosyal Hizmetler115
  • 2.3.3.1.3. Sosyal Tazminler ve Sosyal Teşvikler116
  • 2.3.3.2. Refah Devletinin Eğitim Hizmetleri Görevi116
  • 2.3.3.3. Refah Devletinin Sağlık Hizmetleri Görevi118
  • 2.3.3.4. Sosyal Entegrasyon119
  • 2.3.3.5. Refah Faaliyetlerinin Sunumunda Yatay ve Dikey Adalet Meselesi121
  • 2.3.4. Refah Faaliyetleri ve Kaynak Dağılımında Etkinlik122
  • 2.3.5. Refah Devletinin ve Refah Sisteminin Sınıflandırılması126
  • 2.3.6. Sanayileşme, Sosyo-Ekonomik Değişim ve Refah Devleti İlişkisi132
  • 2.3.6.1. Fonksiyonalist Yaklaşım ve Yakınsama Tezi135
  • 2.3.6.2. Eski ve Yeni Kurumcular140
  • 2.3.6.3. Tek Boyutlu Güç Kuramlarına Karşı: Esping-Andersen’in Refah Rejimleri Tipolojisi142
  • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
  • ARİSTOTELESÇİ YAKLAŞIMLA REFAH DEVLETİ ANLAYIŞI (YETENEKLER VE İŞLEVLER)147
  • 3.1. İnsanî Gelişme ve İnsanın Etkinlik Hâlinde Var Olması147
  • 3.1.1. İyi Yaşam İdeali148
  • 3.1.2. İnsanın Yaşamı Evrenin Yaşamına Bağlıdır150
  • 3.1.3. Genel Değerlendirme: İnsanî Gelişim153
  • 3.1.4. Değer Nesnelliği ve Seçiş Öznelliği155
  • 3.1.5. Tartışmaya Giriş: İnsanî Gelişimi Düzenleme Rolü (Piyasa mı? Kamusal Otorite mi?)156
  • 3.1.6. Kişinin İyi Yaşamı İçin Ara Amaçlar: Temel İhtiyaçlar (Temel
  • İhtiyaçlar Nihai Amaç Değil Ara Amaçtır)158
  • 3.2. Tüm Amaç Doğrultulu Eylemler İyi Bir Yaşam Arzusuna Yöneliktir (Faydacı Kurama Özcü Bir Eleştiri)159
  • 3.3. Açıklanmış Tercihler Kuramına Eleştiri166
  • 3.3.1. İyi Yaşam Tercih Edilen Değil İstenen Şeydir166
  • 3.3.2. Her tercih bir düşüncenin ürünüdür167
  • 3.3.3. Bir şey iyi olduğu için mi istenir; yoksa o şey istendiği içinmi
  • iyi bir şeydir?168
  • 3.3.4. İyi Yaşam İsteği: tercihler, arzular ve akılcı istekler173
  • 3.4. İyi Yaşamın Öznelci Kuramsal Açıklamaları179
  • 3.5. İyi Yaşam İçin ‘Olanlar’ ve ‘Yapılanlar’184
  • 3.5.1. İnsanı İyi Yaşama Götüren “İşlevler ve Etkinliktir”185
  • 3.5.2. İnsanın İyi Yaşamı İşlevsellik Kazanmış Yeteneklerdir190
  • 3.5.3. İyi Yaşam ve Kendini Gerçekleştirme191
  • 3.6. İyi Yaşamı Organize Etmek ve Yeteneklerin Geliştirilmesi
  • Devletin Görevidir193
  • 3.6.1. Hakkın Paylaşımında Yetenekler195
  • 3.6.2. Toplumsal Düzenin İşlerliğinde Yetenekler195
  • 3.7. İktisadi Kuramda Yetenekler ve İşlevler199
  • 3.8. Yetenekler Yaklaşımının Yeniden Değerlendirilmesi: Sen ve Nussbaum’dan Aristotelesçi Ayrışma206
  • 3.8.1. Giriş: Aristotelesçi Yetenek Yorumumuzun Özgünlüğü Üzerine Değerlendirme206
  • 3.8.2. Aritoteles’te “Yetenek” Kavramının Metafizik ve Etik Temelleri207
  • 3.8.2.1. Dynamis ve Energeia: Potansiyelden Eyleme Geçiş Olarak İyi Yaşam207
  • 3.8.2.2. Ergon ve Aretê: Yeteneğin İşlevsel Mükemmellik Olarak Tanımlanması208
  • 3.8.2.3. Hexis: Yeteneğin Geliştirilmesi ve Yatkınlık Haline Gelmesi208
  • 3.8.3. Amartya Sen’in Yaklaşımı: Özgürlük Alanı Olarak “Capability”209
  • 3.8.3.1. İşlevlerden Yetenek Kümelerine: Odak Kayması209
  • 3.8.3.2. Prosedürel Bir Yaklaşım ve Değer Belirlemede Kamusal Akıl210
  • 3.8.4. Martha Nussbaum’un Yaklaşımı: “İnsan Onuru” İçin bir Zemin210
  • 3.8.4.1. Aristotelesçi Bir Liste: Merkezi İnsanî Yetenekler210
  • 3.8.4.2. Potansiyelden Eşiğe: Nussbaum’un Ayrışma Noktası211
  • 3.8.5. Karşılaştırmalı Analiz: Üç Aristotelesçi Yorumun Sentezi212
  • 3.8.5.1. Odak Noktalarının Karşılaştırılması212
  • 3.8.5.2. “Kendini Gerçekleştirme” Kavramının Merkezi Yeri214
  • 4. SONUÇ: İYİ YAŞAMIN YENİDEN İNŞASI VE REFAH DEVLETİNİN UFKU215
  • 4.1. Tezin Ana Argümanlarının Sentezi215
  • 4.2. Kuramsal Katkı: Yetenek-Temelli İyi Yaşamın Aristotelesçi İnşası216
  • 4.3. Politik Çıkarımlar: Yeteneklerin Gelişiminde Devletin Kurucu Rolü218
  • 4.4. Kuramsal Sınırlılıklar ve Gelecek Çalışmalara Açılan Kapı220
  • KAYNAKÇA223
Scroll to Top
TURKUAZKEY