SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS PROGRAMLARININ ANALİZİ
📝 Yayın Şekli/Publication Type
⚖️ Lisans Türü/License Type
🌐 Yayın Dili/Publication Language
🔢 ISBN
🔗 DOI
🛒 Satın Al
📄 PDF İndir
📚 Kitap Tanıtımı
Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Lisans Programlarının Analizi
Yazarlar: Esengül Şahin, Asım Çoban
Bu eser, 2018 Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Lisans Programını, 2006 programı ile karşılaştırmalı biçimde inceleyerek ders yükleri, seçmeli ders yapısı, öğretmenlik uygulaması, alan/meslek bilgisi dengesi gibi kritik alanlarda program değişimlerinin yönünü ve etkilerini ortaya koyar. Çalışma, nitel olgu-bilim (fenomenoloji) deseninde yürütülmüş, beş üniversiteden 15 akademisyenle yapılan görüşmeler ve doküman analizi ile desteklenmiştir.
Amaç ve Kapsam
2006 → 2018 güncellemelerinin ders grupları, saatler ve oranlar bakımından ayrıntılı dökümünü yapmak,
Programın hazırlık süreci ve bilgilendirme kanalları hakkında akademisyen görüşlerini derlemek,
Seçmeli ders mimarisi, uygulama derslerinin süresi/dönemi ve alan/meslek bilgisi dağılımı üzerine güçlü ve zayıf yönleri belirlemek.
Yöntem
Desen: Nitel, olgu-bilim; maksimum çeşitlilik amaçlı örnekleme.
Katılımcılar: Sosyal bilgiler eğitimi başta olmak üzere farklı uzmanlık alan ve unvanlardan 15 akademisyen.
Veri Kaynakları: Yarı yapılandırılmış mülakatlar + program metinleri (2006 ve 2018) için doküman analizi.
Öne Çıkan Bulgular
Süreç yönetimi: Program yenileme sürecinde akademisyenlere yeterince danışılmadığı, bilgilendirmelerin çoğunlukla program netleştikten sonra yapıldığı ifade edilmiştir.
Alan/meslek bilgisi dengesi: Pedagojik (meslek bilgisi) derslerinin güçlendirilmesi olumlu; bazı alan bilgisi ders saatlerinin azaltılması ve uygulama sürelerinin kısalması olumsuz karşılanmıştır.
Seçmeli dersler: Üniversiteler arası birliği artırdığı için olumlu; fiziksel/kurumsal farklılıklar nedeniyle esneklik yoksunluğu açısından eleştirilmiştir.
Öğretmenlik Uygulaması: Dönem ve saat artışı olumlu; yalnızca 4. sınıfa yığılmaması, alt sınıflara yayılması önerilmiştir.
Alan farklılıkları: “Eğitim” kökenli ve “pür alan” akademisyenler arasında öncelikler bakımından görüş ayrışmaları dikkat çekmiştir.
Yapı ve İçindekilerden Kesitler
Giriş (problem, amaç, sınırlılıklar, varsayımlar, tanımlar)
Kavramsal Çerçeve (sosyal bilgiler/kapsamı, öğretmen yetiştirme, program geliştirme; 2018 İlköğretim Sosyal Bilgiler Programı’nın özel amaç–değer–beceri mimarisi)
Yöntem (model, çalışma grubu, veri toplama/analiz, geçerlik–güvenirlik)
Bulgular (2006–2018 ders dağılımları ve saatleri; seçmeli ders düzeni; program hazırlık ve bilgilendirme süreçleri; uygulama süresi vb.)
Tartışma – Sonuç – Öneriler (uygulamaya ve politika yapımına dönük somut öneriler).
Bilimsel Katkı
Karşılaştırmalı program analizi ile öğretmen yetiştirmede alan/meslek bilgisi–uygulama dengesine dair kanıta dayalı bir çerçeve sunar.
Saha görüşleri (15 akademisyen) ile doküman analizini bütünleştirerek tasarım–uygulama boşluklarını görünür kılar; seçmeli ders politikası ve uygulama dersleri için uyarlanabilir öneriler getirir.
Hedef Okur
Eğitim fakültesi yöneticileri, sosyal bilgiler eğitimi akademisyenleri, program-geliştirme birimleri, MEB’de politika/kurul çalışmaları, akreditasyon–kalite komisyonları ve lisansüstü öğrenciler.
Anahtar Sözcükler
Sosyal Bilgiler Eğitimi; Öğretmen Yetiştirme; Program Geliştirme; Seçmeli Dersler; Öğretmenlik Uygulaması; 2006–2018 Karşılaştırması.
📝Book Promotion
Analysis of Undergraduate Programs in Social Studies Teacher Education
Authors: Esengül Şahin, Asım Çoban
This monograph offers a comparative analysis of the 2018 Social Studies Teacher Education (SSTE) undergraduate program vis-à-vis the 2006 version, mapping shifts in course loads, elective architecture, school-based practicum, and the balance between disciplinary content and pedagogical formation. The study employs a phenomenological qualitative design, combining semi-structured interviews with 15 academics from five universities and document analysis.
Aim & Scope
To detail 2006→2018 changes by course groups/hours/ratios,
To capture academics’ views on the development and notification process of the 2018 reform,
To evaluate electives, practicum timing/duration, and the content–pedagogy balance—highlighting strengths, weaknesses, and actionable improvements.
Methodology
Design: Qualitative phenomenology; maximum variation purposeful sampling.
Participants: 15 academics across ranks and subfields in Social Studies Education.
Data: Semi-structured interviews + document analysis of 2006 & 2018 curricula.
Key Findings
Process governance: Many academics reported limited consultation during program renewal and post-facto notifications.
Content–pedagogy balance: Enhanced emphasis on pedagogical/teaching knowledge was welcomed; reductions in disciplinary course hours and shorter practicum durations drew criticism.
Electives: Praised for inter-university alignment, yet critiqued for insufficient flexibility given institutional differences.
School Practicum: Increased hours/terms seen positively; recommendation to distribute across earlier years, not concentrate in the 4th year only.
Field vs. education perspective: Notable divergences between education-oriented and pure-discipline academics in priorities and interpretations.
Structure (At a Glance)
Introduction → Conceptual Framework (social studies, teacher education, curriculum development; 2018 primary social studies curriculum aims–values–skills) → Method → Findings (course distributions, electives, development/notification processes, practicum) → Discussion–Conclusions–Recommendations.
Contribution
By bridging policy text and field perspectives, the book supplies evidence-based guidance for curriculum committees, accreditation/quality units, and policy makers, particularly on elective policy, practicum design, and the discipline–pedagogy equilibrium in teacher education.
Intended Audience
Faculty leaders in education, scholars in Social Studies Education, curriculum developers, policy makers at the Ministry of Education, accreditation bodies, and graduate researchers.
Keywords
Social Studies Education; Teacher Preparation; Curriculum Development; Electives; School Practicum; Comparative Program Analysis (2006–2018).
📝 Kitap İçeriği/Book Content
- İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ ………………………………………………………………………………2
- 1.GİRİŞ ………………………………………………………………………………6
- 1.1. Araştırmanın Problem Durumu ……………………………………………………8
- 1.2. Araştırmanın Amacı Ve Önemi ……………………………………………………9
- 1.3. Araştırmanın Sınırlılıkları ……………………………………………………………9
- 1.4. Araştırmanın Varsayımları …………………………………………………………9
- 1.5. Tanımlar …………………………………………………………………………………10
- 2.KAVRAMSAL ÇERÇEVE…………………………………………………………………11
- 2.1. SOSYAL BİLGİLER ………………………………………………………………………………11
- 2.1.1. Sosyal Bilgilerin Tanımı ve Kapsamı …………………………………………11
- 2.1.2. Sosyal Bilgiler Öğretiminin Tarihsel Gelişimi ………………………………13
- 2.1.3. 2018 Sosyal Bilgiler Dersi İlköğretim Programı Hakkında Bilgi …………19
- 2.2. ÖĞRETMEN YETİŞTİRME ……………………………………………………………………25
- 2.2.1. Geçmişten Günümüze Türkiye’ de Öğretmen Yetiştirme …………………25
- 2.2.2. Cumhuriyet’ ten Günümüze Türkiye’ de Sosyal Bilgiler Öğretmeni
- Yetiştirme …………………………………………………………………………33
- 2.3. EĞİTİMDE PROGRAM GELİŞTİRMENİN TANIMI, DÜNYA VE TÜRKİYE’ DE GELİŞİMİ ……………………………………………………………………37
- 2.4. İLGİLİ ÇALIŞMALAR ……………………………………………………………………………40
- 3.YÖNTEM …………………………………………………………………………47
- 3.1. ARAŞTIRMANIN MODELİ ……………………………………………………………………47
- 3.2. Çalışma Grubu ………………………………………………………………48
- 3.3. Veri Toplama Yöntemi ve Aracı …………………………………………50
- 3.4. Veri Toplama Süreci…………………………………………………………51
- 3.4. Verilerin Analizi ………………………………………………………………51
- 3.5. Geçerlilik ve Güvenirlik ……………………………………………………52
- 4.BULGULAR ……………………………………………………………………………………………54
- 5.TARTIŞMA ………………………………………………………………………103
- 6. SONUÇ VE ÖNERİLER ………………………………………………………105
- KAYNAKLAR ……………………………………………………………………110
- EKLER ……………………………………………………………………………119